De advocaat die mocht beweren dat hij alle wetgeving kent zouden wij graag eens ontmoeten. Ons lijkt het menselijk denkraam daarvoor te beperkt. Wel weten advocaten doorgaans snel hun weg te vinden in het oerwoud van regels waaronder de Nederlandse samenleving gebukt gaat.

De advocaat is eerst en vooral een partijdige verdediger van het belang van zijn cliënt. Hij is bij uitstek een vertrouwenspersoon en daarom verplicht en gerechtigd om volledige geheimhouding te bewaren terzake alles wat zijn cliënt hem heeft toevertrouwd. In veel gerechtelijke procedures kunnen rechtzoekenden niet optreden zonder advocaat maar is verplichte procesvertegenwoordiging door een advocaat wettelijk voorgeschreven.

De notaris is primair een onpartijdige adviseur van partijen. Ook hij is verplicht en gerechtigd om volledige geheimhouding te bewaren ten aanzien van al wat partijen hem toevertrouwen. De wetgever heeft de uitvoering van een aantal wetsvoorschriften opgedragen aan de notaris. Denk bijvoorbeeld aan de vereiste notariële akte voor de eigendomsoverdracht van een woning of voor de overdracht van aandelen van een BV.

Advocaten worden door de rechtbank van het arrondissement (rechtsgebied) waarin zij kantoor wensen te houden beëdigd en ingeschreven. De notaris wordt als zodanig bij koninklijk besluit benoemd. In dat besluit wordt de plaats van vestiging aangegeven.

Tot notaris is slechts benoembaar een persoon die de Nederlandse nationaliteit bezit. Aan de beëdiging tot advocaat is geen bepaalde nationaliteit verbonden.

Advocaten zijn verplicht hun kantoor te hebben binnen het arrondissement van de rechtbank waar zij zijn ingeschreven. De notaris is verplicht kantoor te houden in de plaats van vestiging die in het besluit van zijn benoeming is vermeld (de standplaats).

Het is advocaten toegestaan hun beroep, onder stringente voorwaarden, uit te oefenen in dienstbetrekking. De notaris mag zijn ambt niet uitoefenen in dienstbetrekking.

Advocaten en notarissen behoren tot de beperkte groep van personen die vanwege de aard van hun maatschappelijke functie verplicht is tot geheimhouding van al hetgeen aan hun in hun hoedanigheid wordt toevertrouwd, en aan wie in verband daarmee ook het recht toekomt zich omtrent al datgene tegenover de rechter van het afleggen van getuigenis te verschonen. Dat verschoningsrecht voor hulpverleners is voorbehouden aan advocaten, notarissen, artsen, geestelijken en juridische medewerkers van bureaus rechtshulp. Zij worden daarom ook wel aangeduid als geheimhouders.

Nee, de beroepsregels voor in Nederland ingeschreven advocaten staan dat (nog) niet toe. Wel bekijken wij altijd of u voor gefinancierde Rechtsbijstand in aanmerking komt. U betaalt dan alleen een eigen bijdrage  (vanaf € 0,00 in strafzaken) en eventuele bijkomende kosten, zoals griffierecht en uittrekselkosten.

Bent u van mening dat iedere verdachte van een strafbaar feit een crimineel is? In dat geval beschouwt u ook de naderhand vrijgesproken verdachte als crimineel. En als u mocht menen dat rook altijd duidt op vuur, dan vergeet u dat justitiële dwalingen waardoor onschuldigen worden veroordeeld helaas voor komen.

Krachtens artikel 6 EVRM (Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden) hebben verdachten van strafbare feiten recht op een eerlijk en openbaar strafproces binnen een redelijke termijn door een onafhankelijke en onpartijdige (niet vooringenomen) rechter. Bovendien worden zij voor onschuldig gehouden totdat de rechter hun schuld wettig en overtuigend bewezen heeft geoordeeld.

Advocaten kunnen met hun specifieke deskundigheid zorgen dat verdachten recht gedaan wordt. Bovendien stelt hun inbreng de rechter in staat om kennis te nemen van alle argumenten voor en tegen zodat deze vervolgens een afgewogen beslissing kan nemen.

In het schriftelijk verkeer met rechters wordt de volgende titulatuur gebruikt:
- kantonrechters: edelachtbare heer/vrouwe
- rechters van een rechtbank: edelachtbare heer/vrouwe
- rechters van een gerechtshof: edelgrootachtbare heer/vrouwe
- rechters van de hoge raad: edelhoogachtbare heer/vrouwe

Het mondeling gebruik van die titulatuur zal echter eerder verbazing dan waardering oproepen. Neem daarom gewoon de normale beleefdheidsregels in acht en spreek de rechter aan met "mijnheer/mevrouw".